Najpopularniejszą deklarowaną kwotą za mleczny ząb jest suma do 20 zł, co zadeklarowała prawie połowa pytanych, a z kolei blisko co dziesiąty badany przyznał, że dziecko otrzymuje za pojedynczy ząb 50 zł i więcej. Kwoty przekraczające 100 zł należą jednak do rzadkości – taką sumę zadeklarowało 2% ankietowanych. Rodzice wręczają także drobne upominki, takie jak zabawki, książki czy… słodycze.

U części rodzin utrata mlecznych zębów staje się także okazją do pierwszych dziecięcych negocjacji. Ponad 10% rodziców przyznało, że ich dziecko próbowało wpływać na wysokość nagrody pozostawianej przez Wróżkę Zębuszkę.

– Moment utraty pierwszych zębów mlecznych to dla dziecka, ale też dla rodziców ważne wydarzenie i dobry czas, by budować pozytywne skojarzenia związane z dbaniem o zdrowie jamy ustnej. Rozmowy o Wróżce Zębuszce mogą stać się naturalnym pretekstem do edukacji dotyczącej higieny zębów, wyrobienia nawyku szczotkowania i regularnych kontroli stomatologicznych, a przez to oswajania dziecka z wizytami u dentysty – mówi lek. dent. Joanna Lewandowska z Medicover Stomatologia.

Dentyści przypominają, że choć mleczaki są zębami tymczasowymi, pełnią bardzo ważną funkcję w rozwoju dziecka. Odpowiadają m.in. za utrzymanie miejsca dla zębów stałych, prawidłowy rozwój zgryzu, żucie oraz rozwój mowy.

– Zarówno przedwczesna utrata mleczaków, na przykład w wyniku próchnicy, jak i zbyt długie pozostawanie zębów mlecznych mogą prowadzić do problemów ortodontycznych i zaburzeń wyrzynania zębów stałych. Zębów mlecznych nie należy traktować mniej poważnie tylko dlatego, że z czasem zostaną zastąpione przez uzębienie stałe, co więcej: próchnica z łatwością przenosi się z zębów mlecznych na zęby stałe – podkreśla ekspertka Medicover Stomatologia i radzi: – Jeśli ząb jest mocno rozchwiany i praktycznie widzimy, że zaraz ma wypaść, delikatna pomoc rodzica zwykle nie stanowi problemu. Nie należy jednak wyrywać zębów na siłę ani przyspieszać procesu, gdy mleczak nadal mocno trzyma się w dziąśle. Może to powodować ból, krwawienie, stres, a czasem także uszkodzenie tkanek. Jeśli mleczak się nie rusza mimo wyrzynania zęba stałego, dziecko skarży się na ból lub pojawia się stan zapalny, warto skonsultować się z dentystą dziecięcym.

Pedodonci zwracają także uwagę, że rytuał związany z Wróżką Zębuszką można wykorzystać do kształtowania świadomości profilaktyki zdrowotnej. Zamiast słodyczy, które wysyłają dziecku sprzeczny komunikat zdrowotny, lepszym pomysłem mogą być np. drobne akcesoria wspierające codzienną higienę jamy ustnej, jak kolorowa szczoteczka z ulubioną postacią z bajki, smakowa pasta dostosowana do wieku dziecka, klepsydra odmierzająca czas mycia zębów czy książeczki edukacyjne.

– Sama obecność Wróżki Zębuszki nie musi sprowadzać się wyłącznie do pieniędzy czy prezentów. To może być także okazja do budowania zdrowych nawyków i pozytywnego podejścia dziecka do dbania o zęby oraz regularnych wizyt kontrolnych. Nawyki wyrobione w dzieciństwie pozostaną z człowiekiem do dorosłości, a pamiętajmy, że profilaktyka jest dużo tańsza, ale też w tym przypadku przyjemniejsza niż leczenie – przekonuje lek. dent. Joanna Lewandowska. 

Co ciekawe, zwyczaj związany z Wróżką Zębuszką dla wielu dzisiejszych rodziców nie był częścią ich dzieciństwa. Ponad 60% respondentów deklaruje, że w ich domu rodzinnym nagradzanie za utratę mlecznych zębów nie funkcjonowało lub nie wiązało się z żadną nagrodą finansową.

###

Wybrane dane:

• 63,4% respondentów wskazało, że najczęściej nagrodą za mleczny ząb są pieniądze.
• 81,8% badanych zadeklarowało, że w ich domu funkcjonuje zwyczaj nagradzania dziecka za utratę mlecznego zęba regularnie lub okazjonalnie.
• 47% respondentów wskazało, że najczęściej wręczaną kwotą za mleczny ząb jest suma do 20 zł.
• Ponad 25% badanych deklaruje kwoty w przedziale 21–50 zł za pojedynczy ząb.
• Blisko 10% respondentów wskazało, że dziecko otrzymuje za mleczny ząb ponad 50 zł,
• w tym tylko 2% badanych zadeklarowało kwoty przekraczające 100 zł za pojedynczy ząb.
• Ponad 10% respondentów przyznało, że ich dziecko próbowało negocjować wysokość nagrody za utracony ząb.
• 63,2% badanych deklaruje, że w ich dzieciństwie zwyczaj nagradzania za mleczne zęby nie funkcjonował lub nie wiązał się z żadną nagrodą finansową.

Metodologia:

Sonda typu CAWI przeprowadzona w maju 2026 roku na zlecenie Medicover Stomatologia wśród osób prowadzących gospodarstwo domowe z dziećmi, wiek: 30–39 lat, n = 500.